رونمایی‌های پیاپی مدل‌های هوش مصنوعی در آستانه تعطیلات؛ چین در مسیر تثبیت جایگاه خود

به گزارش اکوایران- هم‌زمان با نزدیک شدن به تعطیلات سال نوی چینی، شرکت‌های فناوری چین با شتابی کم‌سابقه در حال معرفی نسخه‌های ارتقایافته مدل‌های هوش مصنوعی هستند؛ موجی از رونمایی‌ها که نشان می‌دهد رقابت برای تثبیت جایگاه در فناوری‌های پیشرفته و جذب کاربران، وارد مرحله‌ای جدی‌تر شده است. در تازه‌ترین دور این تحولات، ByteDance (مالک TikTok) و شرکت Zhipu با عرضه محصولات جدید خود، به محور توجه بازار و رسانه‌ها تبدیل شده‌اند.

نزدیک‌تر از همیشه؛ مدل‌های چینی همان خدمات رقبای آمریکایی را ارائه می‌کنند

Zhipu اخیرا  تازه‌ترین نسخه مدل زبانی بزرگ خود با نام GLM-5 را منتشر کرد؛ مدلی که بر اساس رتبه‌بندی‌های منتشرشده در سایت ارزیابی Artificial Analysis توانسته از رقیبی که Moonshot AI تنها چند هفته قبل معرفی کرده بود پیشی بگیرد و در میان مدل‌های متن‌باز در صدر قرار گیرد. این شرکت هم‌زمان تلاش کرده از افزایش تقاضا در بازار بهره ببرد و قیمت بسته خدمات برنامه‌نویسی خود با عنوان GLM Coding Plan را در همین هفته ۳۰ درصد بالا برد؛ بسته‌ای که از نظر کارکرد به سرویس Claude Code شرکت Anthropic شباهت دارد، سرویسی که در چین در دسترس کابران قرار ندارد. بازار نیز خیلی سریع واکنش نشان داد و سهام Zhipu در بورس هنگ‌کنگ تا ۳۴ درصد رشد کرد.

در سوی دیگر، ByteDance با مدل ویدیویی جدید خود، Seedance 2.0، توجه و تحسین زیادی را برانگیخته است؛ مدلی که هنوز در مرحله آزمایش قرار دارد و از آن به‌عنوان رقیبی جدی برای Sora، محصول شرکت OpenAI، یاد می‌شود. نمونه‌های اولیه و ویدیوهای نمایشی منتشرشده از عملکرد این مدل در فضای آنلاین به‌سرعت دست‌به‌دست شده و جایگاه ByteDance را در رقابت تولید ویدئو پررنگ‌تر کرده است.

رونمایی‌های پشت‌سرهم در روزهای اخیر، رقابت در صنعت هوش مصنوعی چین را وارد فاز پرشتاب‌تری کرده است؛ جایی که استارتاپ‌ها و غول‌های فناوری تلاش می‌کنند با عرضه سریع‌تر محصولات، پیش از حرکت‌های بعدی رقبا جایگاه خود را تثبیت کنند. در این میان، نگاه‌ها به رونمایی احتمالی بعدی از سوی Deepseek دوخته شده است؛ آزمایشگاهی پژوهشی مستقر در هانگژو که گفته می‌شود در جریان تعطیلات پیش رو در چین ممکن است از معماری نسل بعدی خود پرده بردارد؛ اقدامی که می‌تواند توجه جهانی را نیز به‌دنبال داشته باشد. هم‌زمان گزارش‌ها نشان می‌دهد مدل پرچم‌دار علی‌بابا با نام Qwen-3.5 نیز احتمالاً در هفته‌های آینده معرفی خواهد شد.

نبرد بر سر کاربر؛ بازاریابی پرخرج در اکوسیستم فناوری چین

رونمایی‌های پیاپی از مدل‌های تازه هوش مصنوعی، هم‌زمان با شدت گرفتن رقابت شرکت‌ها برای جذب کاربر از طریق امتیازهای مالی و مشوق‌هایی مثل اعتبار رایگان، تخفیف و هدیه، در مقطعی انجام می‌شود که غول‌های فناوری چین می‌کوشند از تعطیلات یک‌هفته‌ای سال نو بیشترین بهره را ببرند؛ دوره‌ای که معمولاً فرصت طلایی برای رشد سریع کاربران و جا انداختن عادت استفاده از اپلیکیشن‌هاست. بسیاری از فعالان بازار، نمونه شاخص این راهبرد را به سال نوی چینی ۲۰۱۴ نسبت می‌دهند؛ زمانی که تنسنت با معرفی قابلیت «پاکت قرمز» در وی‌چت و توزیع گسترده هدایا، توانست کاربران را به استفاده از پرداخت دیجیتال ترغیب کند و جهشی محسوس در کسب‌وکار پرداخت خود رقم بزند. حالا غول‌های فناوری چین می‌کوشند همان فرمول موفق را این‌بار در قالب خدمات و محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی تکرار کنند.

در همین زمینه، یکی از مدیران سرمایه‌گذاری فعال در این حوزه، فضای رقابت را چنین توصیف می‌کند: «پیش از آن‌که جشن واقعی برای مردم چین آغاز شود، برای مدل‌های چینی جشن بهار شروع شده است.» به گفته او، فاصله عملکردی میان مدل‌های زبانی بزرگ چینی و نمونه‌های آمریکایی با شتاب زیادی در حال کم شدن است؛ روندی که می‌تواند موازنه رقابت جهانی در صنعت هوش مصنوعی را دگرگون کند

در این میان، مدل GLM-5 شرکت Zhipu با هدف تقویت توانمندی‌های پیشرفته در کدنویسی و اجرای وظایف «عامل‌محور» طراحی شده و در ارزیابی‌های مستقیم، در برابر سری Claude Opus شرکت Anthropic سنجیده شده است. به گفته کارشناسان، این مدل که تعداد پارامترهای آن بیش از دو برابر نسل پیشین اعلام شده، ابتدا به‌صورت محدود و کم‌سروصدا در اواخر هفته گذشته عرضه شد و بازخوردهای اولیه توسعه‌دهندگان درباره آن عمدتاً مثبت بوده است.

بازارهای مالی در هفته‌های اخیر نشان داده‌اند که نسبت به موج رونمایی‌های تازه در حوزه هوش مصنوعی حساس‌تر شده‌اند؛ به‌ویژه زمانی که این فناوری‌ها می‌توانند مدل کسب‌وکار شرکت‌های تثبیت‌شده را به چالش بکشند. این حساسیت تنها به یک بخش محدود نمانده و از حوزه‌های تخصصی مانند نرم‌افزارهای حقوقی و خدمات انطباق مقرراتی تا صنایع مصرفی، از جمله بازار بازی‌های ویدیویی، گسترش پیدا کرده است. در همین فضا، ژیپو که سهام آن ابتدای امسال وارد بازار شده، این هفته پس از آغاز پوشش تحلیلی از سوی جی‌پی‌مورگان و هم‌زمان با عرضه اولیه GLM-5، با رشد قابل توجه ارزش سهام مواجه شد.

در سوی دیگر این رقابت، هزینه‌کرد برای جذب و نگه‌داشت کاربر به یکی از ستون‌های اصلی راهبرد شرکت‌ها تبدیل شده است. ByteDance، که از حامیان اصلی ویژه‌برنامه سال نوی تلویزیون دولتی چین به شمار می‌رود، برای کاربران چت‌بات Doubao مجموعه‌ای از مشوق‌ها و هدایایی مانند ربات و ساعت هوشمند در نظر گرفته است. با این حال، برخی تحلیلگران می‌گویند در رقابتی که از ابتدا هم پرهزینه بوده، چنین سطحی از خرج‌کرد به‌سختی توجیه‌پذیر است؛ به‌ویژه اگر در نهایت به فشار بیشتر بر سودآوری و کاهش حاشیه سود شرکت‌ها منجر شود.

مدیر بخش فناوری شرکت Hedgeye Risk Management این وضعیت را نوعی «خرید ترافیک» با هزینه‌های سنگین توصیف می‌کند و می‌گوید: «همه این شرکت‌ها می‌کوشند با ارائه نسخه‌های رایگان و صرف هزینه‌های سنگین، کاربران بیشتری را جذب کنند.» به گفته او، هدف این شرکت‌ها عادت‌سازی و جا انداختن استفاده روزمره در میان کاربران است؛ اما تداوم این رویکرد می‌تواند دوباره حاشیه سود را تحت فشار بگذارد و هزینه رقابت را برای بازیگران اصلی افزایش دهد.