پایان هیجان و آغاز بهره‌برداری؛ پیش‌بینی Deloitte از جهان فناوری، رسانه و هوش مصنوعی در آستانه ۲۰۲۶

به گزارش اکوایران- پس از سال‌ها هیجان، سرمایه‌گذاری‌های سنگین و موج‌های رسانه‌ای پیرامون هوش مصنوعی، Deloitte در گزارش پیش‌بینی‌های خود برای سال ۲۰۲۶ از ورود جهان به مرحله‌ای تازه خبر می‌دهد؛ مرحله‌ای که در آن تمرکز از «چه مدلی قوی‌تر است» به «چطور می‌توان آن را در صنایع به کار گرفت» تغییر می‌کند. داده‌های این گزارش نشان می‌دهد آینده هوش مصنوعی کمتر درباره نوآوری‌های نمایشی و بیشتر درباره زیرساخت، بهره‌وری و ادغام عمیق در اقتصاد واقعی خواهد بود.

وقتی فناوری از یک صنعت فراتر می‌رود

بررسی داده‌های بلندمدت نشان می‌دهد صنعت فناوری، رسانه و مخابرات (TMT) طی چند دهه گذشته از یک بخش مهم اقتصادی به هسته اصلی خلق ارزش در اقتصاد جهانی تبدیل شده است. در سال ۱۹۸۸، این صنعت تنها ۱۹ درصد از ارزش بازار شاخص S&P 500 را تشکیل می‌داد اما امروز این سهم به ۵۳ درصد رسیده است که به معنای بیش از نیمی از ارزش بازار بزرگ‌ترین شرکت‌های آمریکا است. 

این تغییر صرفاً یک جابه‌جایی عددی نیست، بلکه نشانه‌ای از وابستگی ساختاری سایر صنایع به فناوری است. Deloitte پیش‌بینی می‌کند با ادامه این روند، صنعت TMT نه‌تنها از هر صنعت دیگری بزرگ‌تر خواهد شد، بلکه حتی از مجموع ارزش سایر صنایع نیز پیشی می‌گیرد؛ چرا که صنایع دیگر برای نوآوری، رقابت‌پذیری و رشد، ناگزیر به استفاده از زیرساخت‌ها، نرم‌افزارها و خدمات این صنعت هستند.

۱۳ پیش‌بینی و پیام مشترک بلوغ هوش مصنوعی

از میان 13 پیش‌بینی‌های Deloitte برای سال ۲۰۲۶، حدودا نیمی مستقیماً به هوش مصنوعی مربوط می‌شود. با این حال، پیام اصلی گزارش این است که دوران تمرکز افراطی بر مدل‌های پایه جدید رو به پایان است. به جای آن، تمرکز بیشتر به موضوعاتی معطوف می‌شود که به نظم‌بخشی داده‌ها، اتصال مدل‌ها به فرآیندهای واقعی کسب‌وکار، طراحی مدل‌های قیمت‌گذاری جدید و ایجاد چارچوب‌های تنظیم‌گری مرتبط هستند و این عوامل به تدریج به شاخص‌های تعیین‌کننده موفقیت تبدیل می‌شوند. هرچند این بخش‌ها ممکن است از نظر رسانه‌ای کمتر جذاب به نظر برسند، اما دقیقاً همان نقاطی هستند که ارزش اقتصادی واقعی در آن‌ها خلق می‌شود.

جستجوی هوشمند؛ جایی که کاربران واقعاً از AI استفاده می‌کنند

داده‌های این گزارش نشان می‌دهد استفاده روزمره از هوش مصنوعی مولد، بیش از آنکه در قالب ابزارهای مستقل باشد، در دل برنامه‌های موجود، به‌ویژه موتورهای جستجو، رخ می‌دهد. به نظر می‌رسد تا سال ۲۰۲۷ استفاده از هوش مصنوعی در جستجو سه برابر بیشتر از استفاده ابزاری مستقل از آن خواهد رسید.

پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که تا سال ۲۰۲۶، ۴۹ درصد کاربران نسل پیرتر از هوش مصنوعی برای جستجو استفاده خواهند کرد و این رقم در سال ۲۰۲۷ به ۵۹ درصد می‌رسد؛ در حالی که استفاده از ابزارهای مستقل هوش مصنوعی تنها حدود ۳۲ درصد باقی می‌ماند. روند استفاده از هوش مصنوعی در جستجو در میان نسل‌های مسن‌تر سریع‌تر از استفاده از آن به عنوان ابزار مستقل اتفاق می‌افتد، زیرا استفاده از هوش مصنوعی در برنامه‌های کاربردی راحت‌تر است و نیاز به یادگیری پرامپت‌نویسی پیچیده ندارد.

پارادوکس پردازش؛ چرا هوش مصنوعی تشنه‌تر می‌شود؟

برخلاف تصور رایج، پیشرفت هوش مصنوعی به کاهش نیاز به توان پردازشی منجر نمی‌شود. Deloitte پیش‌بینی می‌کند تا سال ۲۰۲۶، حدود دو سوم توان پردازشی هوش مصنوعی صرف مرحله اجرا و گرفتن خروجی خواهد شد، نه آموزش مدل‌ها.

این تغییر به معنای موج جدیدی از سرمایه‌گذاری است. دیتاسنترهای نسل جدید، سرورهای مجهز به تراشه‌های پرمصرف و پرهزینه و زیرساخت‌هایی که مجموع ارزش آن‌ها به حدود ۵۰۰ میلیارد دلار می‌رسد، ستون فقرات این مرحله جدید خواهند بود. میلیاردها دلار صرف تراشه‌هایی می‌شود که تنها در همین مراکز قابل استفاده‌اند.

آزاد کردن ارزش افزوده ای فراتر با هماهنگی بین عامل‌‌های هوشمند

تحول عامل‌های هوشمند خودمختار بیش از آنکه به میزان استقلال آن‌ها وابسته باشد، به توانایی هماهنگی هوشمند و هدفمند میانشان گره خورده است. پیش‌بینی می‌شود بازار این عامل‌ها تا سال ۲۰۲۶ به ۸.۵ میلیارد دلار و تا ۲۰۳۰ به ۳۵ میلیارد دلار برسد، اما در صورت مدیریت مؤثر ریسک‌ها و ایجاد سازوکارهای کارآمد برای هم‌افزایی میان عامل‌ها، این رقم می‌تواند تا ۴۵ میلیارد دلار افزایش یابد. 

بر همین اساس، سازمان‌ها در سال‌های پیش‌رو، به‌ویژه تا ۲۰۲۶،‌ بر آمادگی فنی و سازمانی برای استقرار سیستم‌های چندعاملی، بازطراحی فرایندها و تطبیق نیروی کار تمرکز خواهند کرد تا به سطحی بالاتر از خودکارسازی هوشمند، مقیاس‌پذیر و پایدار دست یابند.

هوش مصنوعی و رباتیک؛ رشد تدریجی با چشم‌انداز جهش ساختاری

بازار ربات‌های صنعتی در مسیر افزایش ظرفیت بالفعل قرار دارد، اما رشد فروش سالانه ربات‌های جدید طی سال‌های اخیر روندی کند و نسبتاً ثابت داشته است. انتظار می‌رود در افق میان‌مدت، با تشدید کمبود نیروی کار متخصص و پیشرفت‌های سریع در توان پردازشی و مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی، شرایط برای یک جهش ساختاری در بازار فراهم شود. پیشبینی‌ها حاکی از افزایش تولید سالانه ربات‌های صنعتی جدید به ۱ میلیون در سال ۲۰۳۰ و ایجاد درآمد ۲۱ میلیارد دلاری است.

با این حال، تحقق این چشم‌انداز به توان اکوسیستم فناوری در رفع چالش‌هایی مانند کیفیت داده، یکپارچگی سامانه‌ها و امنیت سایبری وابسته است. در صورت عدم رفع این گلوگاه‌ها، رشد بازار محدود باقی خواهد ماند.

 تحول نرم‌افزار به‌عنوان خدمت (SAAS) با عامل‌های هوشمند

عامل‌های هوشمند در حال بازتعریف ماهیت نرم‌افزارهای سازمانی است. برنامه‌های SaaS به سمت سیستم‌هایی هوشمندتر، خودمختارتر و شخصی‌سازی‌شده حرکت می‌کنند که به‌صورت بلادرنگ یاد می‌گیرند و با یکدیگر تعامل دارند.

هم‌زمان، مدل‌های قیمت‌گذاری سنتی مبتنی بر اشتراک در حال جایگزینی با رویکردهای ترکیبی مصرف‌محور و نتیجه‌محور هستند. این تحولات موجب افزایش پیچیدگی در برنامه‌ریزی مالی، مدیریت عملیات و ارزیابی بازده سرمایه‌گذاری فناوری می‌شود.

 شکنندگی زنجیره تأمین نیمه‌هادی‌ها در نتیجه پیشرفت فناوری

پیشرفت فناوری‌های پیشرفته تراشه و سخت‌افزارهای پشتیبان هوش مصنوعی، ریسک‌های زنجیره تأمین نیمه‌هادی‌ها را تشدید کرده است. علاوه بر محدودیت‌های تولیدی، وابستگی به تعداد محدودی از تأمین‌کنندگان و تمرکز جغرافیایی آن‌ها، حساسیت این زنجیره را افزایش داده است. واکنش دولت‌ها از طریق سیاست‌های حمایتی و محدودیت‌های تجاری، نشان‌دهنده اهمیت راهبردی نیمه‌هادی‌ها در رقابت فناورانه و اقتصادی جهانی است.

جمع‌بندی: ۲۰۲۶، سال آرامش استراتژیک

در مجموع، روندهای نوظهور رسانه و فناوری نشان می‌دهد که الگوهای مصرف و قدرت در حال جابه‌جایی‌اند؛ از یک‌سو میکرو‌سریال‌ها و پادکست‌های ویدیویی با محتوای کوتاه، موبایل‌محور و بومی‌سازی‌شده، مخاطبان جوان را جذب کرده و فرصت‌های درآمدی جدیدی برای خالقان مستقل، برندها و حتی رسانه‌های خدمات عمومی ایجاد کرده‌اند؛ از سوی دیگر، هوش مصنوعی مولد و ویدیوهای تولیدشده با آن می‌توانند هم محرک نوآوری و هم عامل آشفتگی، اطلاعات غلط و تشدید مقررات باشند.

هم‌زمان، کشورها در واکنش به نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک به سمت حاکمیت فناوری و نوعی بلوک‌بندی جغرافیایی حرکت می‌کنند و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هایی مانند هوش مصنوعی، نیمه‌هادی‌ها و اینترنت ماهواره‌ای شتاب می‌گیرد. 

در این میان، اینترنت ماهواره‌ای نسل جدید و شبکه‌های اتصال مستقیم به دستگاه در حال گسترش‌اند، اما مدل‌های تجاری‌شان هنوز قطعی نیست. و در همین حین به نظر می‌رسد در بازار مخابرات و اوپراتورهای موبایل، مزایا و پاداش‌های غیرشبکه‌ای بیش از سرعت و کیفیت شبکه به عامل وفاداری کاربران تبدیل می‌شود؛ مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که آینده رسانه و ارتباطات بیش از هر زمان به انعطاف‌پذیری، بومی‌سازی و تعادل میان نوآوری و حکمرانی وابسته است.