ارزهای «زیر بالش» به بازار سرمایه میآیند؟ توضیح رئیس سازمان بورس
صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در آیین پذیرهنویسی صندوق ارزی بانک: «شرایط خاصی داریم. البته قبلاً هم عرض کردم که همه کشورها در مقاطع مختلف با چالش مواجه هستند؛ از اقتصادهای بزرگ دنیا مانند ایالات متحده، چین و اتحادیه اروپا گرفته تا کشورهای کوچک در کشورهای مختلف. همه کشورها در مقطعی با مسائل اقتصادی، اجتماعی و منافع ملی خود مواجهاند.
به گزارش اکوایران؛ صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در آیین پذیرهنویسی صندوق ارزی بانک: «شرایط خاصی داریم. البته قبلاً هم عرض کردم که همه کشورها در مقاطع مختلف با چالش مواجه هستند؛ از اقتصادهای بزرگ دنیا مانند ایالات متحده، چین و اتحادیه اروپا گرفته تا کشورهای کوچک در کشورهای مختلف. همه کشورها در مقطعی با مسائل اقتصادی، اجتماعی و منافع ملی خود مواجهاند.
در شرایط کنونی، مسائل ما نیز مهم و پیچیده است. به لطف الهی، ایرانیت و اسلامیت ما در اوج خود باعث شد از دو جنگ تمامعیار سربلند بیرون بیاییم. جا دارد درود بفرستیم بر روح شهدا و همچنین رزمندگان و نظامیانی که تلاش کردند و تلاش میکنند ایران سربلند بماند.
در این شرایط خاص که با فشار حداکثری بینالمللی نیز مواجه هستیم، علاوه بر نیروهای نظامی، دولتمردان و دستاندرکاران اقتصادی، بخش خصوصی، بخش غیردولتی و بخش دولتی نیز بهصورت جهادی و حداکثری تلاش میکنند تا کالاها بهموقع تأمین شوند، گمرکات بتوانند وظایف خود را بهخوبی انجام دهند، ذخایر کاهش پیدا نکند و صادرات نفت، گاز، محصولات پتروشیمی و مواد معدنی تداوم داشته باشد.
وقتی ذخایر داخل کشور، گمرکات و لنگرگاهها را نگاه میکنیم، الحمدلله جای نگرانی وجود ندارد. این شرایط بهراحتی به دست نمیآید و نشان میدهد افراد زیادی تلاش میکنند.
همین مسئله در حوزه بازارهای مالی نیز در حال اتفاق افتادن است. اگر قرار است ایران سربلند بماند و اقتصاد کشور علیرغم ضربههایی که به آن وارد میشود و تیرهایی که به سمت اقتصاد کشور شلیک میشود، آسیب نبیند، بازار مالی نیز باید درست، کارآمد و با حداکثر ظرفیت فعالیت کند.
به حمدالله، سازمان بورس و بانک مرکزی همکاری بسیار نزدیکی با یکدیگر دارند. در این سال تلاش کردیم هیچ تصمیمی بدون مشورت، همکاری و هماهنگی با نهاد دیگر اتخاذ نشود. این همکاری تاکنون بهخوبی پیش رفته است. در موارد متعددی نیز شاهد نتایج این همکاری بودهایم. اخیراً در بحث سکه و ذخایر طلای بانک مرکزی اتفاقات خوبی رخ داد.
وقتی صندوقهای با درآمد ثابت را نیز بررسی میکنیم، میبینیم بخش مهمی از منابع خود را به سپردههای بانکی، گواهی سپرده و ابزارهای مشابه اختصاص دادهاند. این همکاری روزبهروز بیشتر شده است، بهویژه از طریق معرفی ابزارهای متنوع مالی.
بسیار مهم است که ابزارهای مالی را افزایش دهیم تا بتوانیم آرامش، ثبات و پویایی بازار مالی را در هر دو بازار پول و سرمایه رقم بزنیم.
همکاران ما در سازمان بورس نیز در کنار تلاشهای مستمر برای معرفی ابزارهای نوین، یک ابزار جدید را به بازار اضافه کردند. البته این ابزار در ذیل یک طرح بزرگتر به نام «طرح رویش» تعریف شده است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی، آقای دکتر مدنیزاده، پس از آغاز فعالیت خود در وزارتخانه، یک برنامه راهبردی چندبخشی را معرفی کردند و برنامهای نیز برای مجلس ارائه شد که موضوعاتی مانند رشد عدالتمحور را در بر میگرفت. بخشهایی از این برنامه به بازار سرمایه، بازارها و محیط کسبوکار مربوط میشد.
پس از ماههای اولیه، یک راهبرد تدوین شد که ما نیز در برخی جلسات آن توفیق حضور داشتیم. یکی از مگاپروژههای این راهبرد، «طرح رویش» بود؛ طرحی با هدف تبدیل ثروتهای راکد به ثروتهای ارزشآفرین و فعالسازی داراییها.
بخشی از این طرح به املاک و داراییهای منقول و غیرمنقول مربوط میشود و بخش دیگری نیز به منابع ارزی کشور اختصاص دارد.
کشور ما شاید در سختترین شرایطی قرار گرفته که صادرات نفت و مشتقات آن، مواد معدنی و محصولات پتروشیمی به حداقل رسیده و واردات نیز به ناچار در مقاطعی کاهش یافته و بیشتر به کالاهای اساسی اختصاص پیدا کرده است. با این حال، سالانه حدود ۸۰ تا ۹۰ میلیارد دلار واردات و صادرات داشتهایم؛ یعنی بهطور متوسط ماهانه حدود ۸ تا ۹ میلیارد دلار تجارت خارجی.
در شرایط تحریمی، هر زمان روزنهای ایجاد شده یا فشارها اندکی کاهش یافته و کشور توانسته صادرات بیشتری انجام دهد، حجم تجارت خارجی نیز افزایش پیدا کرده است. معمولاً در این سالها حجم تجارت خارجی کشور بالای ۱۰۰ میلیارد دلار بوده است.
کشوری که سالانه حدود ۱۰۰ میلیارد دلار واردات و صادرات دارد، طبیعی است که بخشی از داراییهای آن نزد بنگاهها و مردم رسوب کند و راکد بماند. این موضوع در همه کشورها وجود دارد و متناسب با حجم اقتصاد کشورها برآوردهای متفاوتی درباره آن ارائه میشود.
برآورد دقیقی از میزان ارز راکد در اختیار بنگاهها و مردم وجود ندارد. حجم سپردههای ارزی بانکها مشخص است، اما اینکه چه میزان ارز در اختیار افراد و در صندوقهای امانات یا به اصطلاح «زیر بالش» نگهداری میشود، مشخص نیست. با این حال میتوان با استفاده از برخی شاخصها، برآوردهایی در این زمینه داشت.
علاوه بر ارز، داراییهای نقدشونده دیگری نیز در بازار، بنگاهها و خانوارها وجود دارد. طرح رویش یکی از ابزارهای خود را به صندوق ارزی اختصاص داده است.
در قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت نیز بخشی به سرمایهگذاری ارزی و تأمین مالی ارزی اختصاص دارد که در این زمینه هم سازمان بورس نقش مهمی دارد و هم بانک مرکزی. بانک مرکزی نیز بهعنوان سیاستگذار ارزی، نقش مهمی ایفا میکند.
این قانون، در کنار طرح رویش و واقعیت موجود در جامعه و همچنین علاقه سرمایهگذاران و فعالان بازار به تنوعبخشی به ابزارهای مالی، زمینه ایجاد صندوق ارزی را فراهم کرد.
در گذشته صندوق با درآمد ثابت نداشتیم. افراد علاقهمند بودند ابزارهای دیگری نیز در اختیار داشته باشند. بعد از آن صندوقهای سهامی، کالایی و اهرمی ایجاد شدند و هرکدام بخشی از سرمایهگذاران را با توجه به میزان ریسکپذیری و علاقه آنها به سمت خود جذب کردند. امروز نیز رقم قابلتوجهی در صندوقهای سرمایهگذاری داریم.
طبیعی است که یکی از این ابزارها میتواند صندوق ارزی باشد. صندوق ارزی را با همکاری بانک مرکزی پیش بردیم. همکاران سازمان بورس طراحی آن را انجام دادند و عزیزان بانک مرکزی نیز کمک زیادی کردند.»
منبع: اکو ایران
